• Save
Pİ GÜNÜ 14 MART
Pi Sayısının Kronolojik Gelişimi

Henüz tekerlek icat edilmeden önce ilk insanlar, daire benzeri

Şekilleri doğada görmüş olmalıdır;çocukların yüzünde,

Güneşin ya da ayın sudaki aksinde, çiçeklerde ağaçlarda…

Doğal sayıları keşfettikten sonra çemberi tanımlayabilmeleri

İçin belki yüzyıllar geçmesi gerekti.

M.Ö. 2000 yılı civarında, çemberde çevrenin çapa oranının, tüm

çemberlerde ortak olduğunun farkına vardılar. Böylece bu

sabitin, pi sayısının, serüveni başladı. pi  İle ilgili çabaları,

olayları, gelişmeleri sıralamaya niyetlendiğimizde karşımıza

çıkan ilk ilginç bulgu, Mısır ve Babillilerin kullandıkları

değerinin, bugün bilinen değerine yakınlığı olur. Bu insanların bu değerlere nasıl ulaştıkları kesin olarak

Bilinmemektedir.

 M.Ö. 2000 : Eski Mısırlılar pi= (16/9)2 = 3,16049 olarak kullanmışlardır.

1858 yılında Nil kıyısında Thebes’de yıkılmış bir

binada bulunan ve iskoç antikacı Henry Rhind tarafından

satın alınan “rihnd  Papirüsü’nde 84 soru ve cevapları yer

almaktadır. 50. Problem pi sayısıyla ilgilidir. Buna göre

Mısırlılar bir daire ile alanı bu dairenin alanına yaklaşık

Olarak eşit kabul edilen bir karenin alanlarını

Karşılaştırarak  p’nin değerini hesaplamaya çalıştırlar.

M.Ö. 2000 : Mezopotamyalılar Babil devrinde pi= 3.1/8 (3,125 ) değerini kullanıyorlar.

Babilliler ise bir dairenin içine düzgün altıgen çizip

Dairenin çevresinin altıgenin çevresine oranını bularak

p’nin yaklaşık değerini buldular.

M.Ö. 1200 : Çinliler pi= 3 değerini kullanıyorlar.

M.Ö. 550 : Kutsal Kitapta (I. Krallar 7 : 23) , pi= 3 anlamına geliyor.

M.Ô. 434 : Anaksagoras daireyi kare yapmaya girişir.

M.Ö. 300 : Yıllarında, Archimedes (Arşimed) 3.1/7(223/71) < pi< 3.10/71(22/7 )  aralığında  olduğunu ispatlıyor. pi=211875/67441 kesrini kullanıyor.

 Archimedes’in yöntemi, sonraki 1800 yıl içinde, pi hesaplamalarında temel alındı.

Ünlü Bilgin Archimedes ( Sicilya’da) Babillilerin kullandığı yöntemi geliştirdi.

Archimedes düzgün altıgen ile başlayıp kenar sayılarını ikiye katlayarak, 96 kenarlı bir çok kenara ulaştı.

M.S. 200 : Yıllarında, Ptolomy(Batlamyos) pi= (377/120) = 3.14166  değerini kullanıyor.

M.S. 300 : Yıllarında, Chung Huing(Çüng Hing) pi= 3.166 değerini kullanıyor.

M.S. 300 : Yıllarında, Wang Fau(Vang Fau) pi= (142/45) = 3.155 değerini kullanıyor.

M.S. 300 : Yıllarında, Liu Hui pi= (471/150) = 3.14 değerini kullanıyor.

M.S. 500 : Yıllarında, Tsu Chung-Chi(Zu Çung-Çi) 3.1415926<pi< 3.1415927 olduğunu buluyor.

M.S. Yaklaşık 600 lü yıllarda:  Hintli Aryabhatta  pi= (62832/2000) = 3.1416 değerini kullanıyor.

M.S. Yaklaşık 620 li yıllarda : Hintli Brahmagupta pi= (m/10) değerini kullanıyor. Bazı kaynaklarda da Brahmagupta’nın pi için karekök 10 değeri  belirtilir.

M.S. 1200 : Italyan Fibonacci pi= 3.141818,  İtalyan Lazzarini pi=3.1415929

M.S. 1436 : Semerkant Türklerinden Giyasüddin Cemsid el Kasi, pi’yi 14 basamağa kadar elde ediyor.

M.S. 1573 : Valentinus Otho  pi= (355/113) = 3.1415929 olduğunu buluyor.

M.S. 1593 : Hollanda’lı Adriaen van Rooman pi ‘yi 15 basamağa kadar hesaplıyor.

M.S. 1596 : Hollandalı Lodolph ve Cevlen pi ‘yi 35 basamağa kadar hesaplıyor. (Bu nedenle Almanya’da pi sayısı, Lodolph sayısı diye de bilinir.)

M.S. 1705 : Abraham Sharp pi yi 72 basamağa kadar hesaplıyor.

M.S. 1706 : John Machin pi yi 100 basamağa kadar hesaplıyor.

M.S. 1719 : Fransiz De Lagny pi yi 127 basamağa kadar hesaplıyor.

M.S. 1737 : Leonard Euler’in benimsemesiyle pi sembolü evrensellik kazanıyor.

M.S. 1761 : İsviçreli Johaun Heinrich Lambert pi nin irrasyonelliğini kanıtlıyor.

M.S. 1775 : İsviçre’li matematikçi, L. Euler pi nin üstel olabileceğine işaret ediyor.

M.S. 1794 : Fransiz Adrien-Marie Legendre pi nin ve pi2 nin irrasyonelliğini kanıtlıyor.

M.S. 1794 : Vega pi yi 140 basamağa kadar hesaplıyor.

M.S. 1844 : Avusturyalı Schulz von Strassnigtzky pi yi 200 basamağa kadar hesaplıyor.

M.S. 1855 : Richter pi yi 500 basamağa kadar hesaplıyor.

M.S. 1874 : lngiliz W. Shanks pi yi 707 basamağa kadar hesaplıyor.

M.S. 1882 : Alman Ferdinan Lindemann  pi nin üstel bir sayı olduğunu kanıtlıyor.

M.S. 1947 : Ferguson pi sayısının 808. basamağına kadar hesapladı.

M.S. 1947 : İlk bilgisayar ENIAC  pi yi 2035 basamağa kadar hesaplıyor.

M.S. 1957 : Pegasus Computer pi sayısının 7840. basamağına kadar hesapladılar.

M.S. 1958 : F. Genuys tarafından, Chiffers I de yayınlanan makalede, pi sayısının değeri 10.000 nci ondalık basamağa kadar hesaplanmıştır.

M.S. 1961 : IBM 7090 ile pi sayısını 100bin basamağına kadar hesapladılar.

M.S. 1967 : CDC 6600 ile pi sayısını 500bin basamağına kadar hesapladılar.

M.S. 1995 : Eylül’ünde Yokyo üniversitesinden Daisuke Takahuski ve arkadaşları yeni bir rekor kırıp pi sayısını 6422450000 basamağına kadar hesapladılar.

Günümüzde milyonlarca basamağa kadar çıkılıyor. İşin ilginç tarafı, hâlâ tam bir sonuç yok. Herhangi bir yerinde devreden bir rakam denk gelse iş kolaylaşacak. Ama henüz öyle bir şeye de rastlanmadı…

Mail atan abonelerime Pi posteri fotoğrafı (kapı boyutunda) hediye edilecektir

Leave a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Share via
Copy link
Powered by Social Snap